“و در ابتدا کلمه بود …”
با وجود گسترش ابزارهای ارتباط جمعی در عصر ما و ظهور انواع وسایل ارتباطی مدرن مجهز به امکانات صوتی و تصویری، همچنان کلمه، متن و نوشته جایگاه ویژه خود را دارد. کلمات و محتوای متنی علاوه بر حضور در کتاب، مقاله و مطبوعات راه خود را به فضاهای تازهای در عصر جدید نیز باز کردهاند. یکی از این فضاها بستر اینترنت و دنیای مجازی است. محتوای متنی در معرفی محصولات، راهنمایی مشتریان، کپشن یا توضیحات مطالب در شبکههای اجتماعی و پاسخ به سوالات کاربران در زمینههای مختلف استفاده میشود.
اما نگارش این محتواهای متنی دارای اصولی است که باید قبل از شروع آموخته شود. از آشنایی با قواعد نگارشی تا آشنایی با مفاهیم تخصصیای مانند SEO و کار با کلمات کلیدی.
در مقاله سعی داریم تا شما را با این اصول آشنا کنیم.
تعیین هدف و مخاطب
در گام اول تولید محتوای متنی باید تعیین کنید که مطلب خود را به چه هدفی مینویسید و مخاطب شما کیست. برای مثال اهداف شما میتواند معرفی یک محصول، یعنی درگیر کردن مخاطب به هدف خرید آن، یا صرفا پاسخ به بعضی سوالات مخاطب باشد. این مورد خود میتواند به هدف کاهش بار کاری قسمت پشتیبانی کسبوکار شما یا فقط جذب ترافیک گوگل انجام گیرد.
در مرحله بعد همینطور که گفته شد باید مخاطب نوشته خود را بشناسید. به این منظور باید از خود بپرسید برای چه کسی مینویسید؟ مخاطب شما چگونه فکر میکند؟ چه ارزشهایی دارد؟ حرفۀ او چیست؟ یعنی متخصص است؟ کاربرد عادی است؟ جوانی 18 ساله است یا یک نماینده مجلس؟ انتظارش از مقاله چیست؟ این مطلب را احتمالا در چه موقعیتی خواهد خواند؟ گوشی یا پشت سیستم؟ چقدر وقت دارد؟ و …
این سوالات در نهایت به شما کمک خواهند کرد تا مخاطب خود را هر چه بیشتر بشناسید و مطلب مفیدتری به او ارائه دهید.
تحقیق و برنامهریزی
در گام بعدی باید در مورد موضوع خود تحقیق کنید. برای این کار ابتدا باید موضوع را کامل بفهمید و به آن اهمیت بدهید؛ سپس سعی کنید از تمام منابع موجود برای بالاتر بردن دانشتان استفاده کنید. برای این کار سعی کنید از منابع معتبر از جمله سایت، کتاب، ویدئو، مقاله و… بهره ببرید.
در این مرحله باید کلمات کلیدی را نیز بیابید. منظور کلمات کلیدی عبارات و سوالاتی است که مخاطب بیشتر از همه به دنبال آن میگردد و استفاده از آنها باعث کسب رتبه بهتر در موتورهای جستجو مانند گوگل برای نوشته شما میشود.
برای یافتن این کلمات کلیدی میتوانید از ابزارهایی مانند Google Keyword Planner استفاده کنید. در ضمن پیشنهادات گوگل در هنگام جستجو نیز میتواند منبع خوبی برای یافتن سوالات و جستجوهای پرتکرار مخاطبان باشد.
ساختار محتوا
در گام بعدی به مرحله نوشتن اصل مطلب میرسیم. اما پیش از آن باید ساختار مقاله خود را مشخص کنید. منظور از ساختار مقاله استفاده صحیح از عنوانها و زیرعنوانهاست. نوشته شما برای درک صحیح از سمت مخاطب باید بخشبندی شده باشد. هر کدام از این بخشها باید دارای عنوان و زیرعنوان صحیح و واضح بوده و ارتباط آن با سایر بخشها حفظ شود.
علاوه بر انتخاب درست اندازه این عنوانها، باید به ترتیب انتقال اطلاعات نیز توجه کنید. انتخاب ترتیب درست باعث فهم بهتر مطالب و از دست نرفتن توجه مخاطب شما میشود.
سعی کنید حتما از کلمات کلیدیای که در گام قبلی یافتید در نوشتن عنوانها استفاده کنید.
نوشتن محتوا
بعد از انتخاب سلسله مراتب صحیح برای نوشته خود، حال کار نوشتن محتوای خود را آغاز میکنید.
یکی از مهمترین بخشهای مقاله شما مقدمه آن است. باید بدانید که اولین تاثیر مهمترین تاثیر است! مخاطب باید در همین ابتدا قانع شود که چرا باید مقاله شما را بخواند؟ و از خواندن این مقاله چی چیزی به دست میآورد؟ میتوانید با پرسیدن سوالاتی توجه مخاطب را جلب کنید یا در صورت نیاز با او همدلی کنید و اعلام کنید که برای کمک به او آمادهاید.
حال با رعایت اصولی که در بند قبلی اشاره شد به سراغ بدنۀ اصلی مطلب خود بروید. در این قسمت میتوانید در هر بخش به سوالاتی که مخاطب به دنبال جواب آن میگردد و سوالاتی که خودتان در بخش مقدمه مطرح کردهاید پاسخ دهید. دقت داشته باشید که در هر موضوعی حرفها و نکات مختلفی برای گفتن وجود دارد؛ شما باید آنچه که اهمیت دارد را انتخاب کرده و به مخاطب انتقال دهید. از صحت مطالبی که مخاطب ارائه میدهید نیز حتما اطمینان داشته باشید. بهتر است منابعی که برای مطالب خود استفاده کردهاید را نیز به مخاطب معرفی کنید.
یکی از مهمترین اصول در این بخش، و البته در سرتاسر متن، رعایت نکات نگارشی است. شما به عنوان نویسنده، باید با استفاده از قواعد نگارشی یا دستور زبان (شامل استفاده صحیح از زمانها، اسمها، صفتها، قیدها و…)، نشانهگذاری (نقطه ویرگول، ویرگول، پرانتز، نقل قول، نقطهگذاری صحیح و…) و نگارش درست آشنا باشید و یک محتوای درست و قابل فهم برای مخاطب ارائه دهید.
از محتواهای چند رسانهای مانند تصاویر و ویدئوهای مرتبط نیز حتما استفاده کنید. همچنین بهتر است مخاطب را به مطالب دیگر خود نیز ارجاع دهید. این نکته باعث افزایش کارایی مطلب شما شده و در نمایش بهتر مطلبتان در موتورهای جستجو موثر است.
بعد از پایان بدنهی محتوای متنی خود، به بخش جمعبندی و نتیجهگیری میرسیم. در این بخش باید یک بار به نکات مهم نوشته خود اشاره کنید. میتوانید از مخاطب سوال بپرسید و او را به تعامل تشویق کنید. منظور از تعامل، دعوت به اشتراکگذاری یا ثبت نظر در مورد نوشتهتان است. و فراموش نکنید که در نهایت هدف شما رشد کسبوکارتان است. بنابراین در این بخش مخاطب را به سمت مورد نظر خود هدایت کنید. یعنی خرید محصول، دریافت مشاوره یا دانلود محتوایی خاص.
ویرایش و بهینهسازی
در پایان به سراغ بازخوانی و ویرایش مطلب خود میروید. در این گام به دنبال اشتباهات گرامری، املایی و نگارشی بگردید و آنها را برطرف سازید. مطلب خود را هرچه بیشتر برای فهم مخاطب و البته نتیجه بهتر در موتورهای جستجو (SEO) بهینهسازی کنید.
دقت داشته باشید که چند معیار مهم برای تعیین رتبه محتوای شما در موتورهای جستجو وجود دارد: استفاده صحیح از کلمات کلیدی، کیفیت نوشته شما، لینکهایی که به مطالب دیگرتان در محتوای خود میدهید و در نهایت رفتار کاربر بعد از ورود به صفحه شما.
گوگل صرفا تعداد کلمات کلیدی شما را ملاک قرار نمیدهد. شما باید علاوه بر کلمات اصلی از مفاهیم کلیدی یعنی کلمات مترادف و به طور کلی هرچیزی که ممکن است جستجوی مخاطب باشد استفاده کنید. در مجموع مقاله شما باید به گوگل بفهماند که مطلبی جامع و با کیفیتی است و میتواند نیازهای مخاطب را رفع کند.
نتیجهگیری
در این مطلب به طور خلاصه با اهمیت فن محتوا نویسی و اصول آن مرحله به مرحله آشنا شدید. باید بدانید که کار شما در همینجا به اتمام نخواهد رسید. بعد از پایان نوشتهتان باید راه صحیح انتشار آن را انتخاب کنید و پس از انتشار با بررسی نظرها و نقدهای مخاطبین، نقاط قوت و ضعف آن را مشخص کرده و در نوشتههای بعدی در نظر بگیرید.
در نهایت خوب است بدانید که با ظهور ابزارهای نوینی مانند هوش مصنوعی در عصر ما، فن محتوا نویسی وارد دورۀ جدیدی شده است. تاثیر این ابزارها بر این حرفه بر کسی پوشیده نیست؛ اما شما میتوانید با فراگیری نحوۀ کار با این ابزارها به پیشرفت خود در این مسیر سرعت بیشتری ببخشید و درنهایت مطالب با کیفیتتری به دست مخاطبان برسانید.
